Dineo Bopape, Marlene Dumas, Zanele Muholi in MKKA
‘Dineo is the performer, Zanele is the visual activist and Marlene can’t make up her mind. But beware, ‘cause all three like to take you for a ride!’
Aldus Marlene Dumas over deze tentoonstelling.
Het MKKA toont regelmatig werk van vrouwelijke kunstenaars uit Nederland, maar ook uit niet-westerse landen. Deze winter zijn twee nieuwe zaalvullende installaties, foto’s en video’s te zien van de Zuid-Afrikaanse kunstenaars Dineo Seshee Bopape (1981) en Zanele Muholi (1972) gecombineerd met een presentatie van werk uit de jaren 80 van Marlene Dumas (1953). De blik is gericht op het vrouw- en kunstenaar zijn in een complexe multiculturele wereld.
Er is een zekere vormverwantschap tussen het vroegere werk van Dumas- waarin ze heel direct en vaak met wrange humor reflecteert op liefdesverdriet en op politieke-maatschappelijke situaties in Zuid-Afrika - en het huidige werk van Muholi en Bopape. De overeenkomsten in het gebruik van gevonden materiaal, het sensuele plezier in de processen van de collage, de weergave van het lichaam, het portret als metafoor, de nadruk op thema’s als liefde, erotiek en sekse en de rauwe, informele manier van verbeelden die verankerd is in een scherpe kritische reflectie, maken duidelijk dat er ondanks het generatieverschil een sterke gemeenschappelijke bron is waaruit deze drie kunstenaars putten.
Biografieën
Dineo Seshee Bopape (Polokwane, 1981) studeerde in 1987 af aan De Ateliers in Amsterdam en behaalde haar Master in Fine Art in 2010 aan de Columbia University in New York. Haar werk bestaat uit video’s, performances en installaties van gevonden materiaal, textiel, graffiti en tekeningen. Haar aanpak is associatief, theatraal, rauw en humorvol. In 2008 won zij de MTN New Contemporaries Award. Ze was de enige Zuid-Afrikaanse kunstenaar bij de tentoonstelling Younger Than Jesus, de eerste editie van The Generational, een nieuwe triënnale in het New Museum, New York (2009). Tevens was dat jaar een selectie van haar werk te zien tijdens de groepstentoonstelling Rebelle: Art and Feminism 1969-2009 in het Museum voor Moderne Kunst Arnhem.
Zanele Muholi (Umlazi, Durban, 1972) woont in Kaapstad en studeerde fotografie bij de Market Photo Workshop in Johannesburg onder mentorschap van de Zuid-Afrikaanse fotograaf David Goldblatt (1930). Ze werkte o.a. voor het Forum for the Empowerment of Women (FEW), en als fotograaf en reporter voor Behind the Mask, een online magazine over lesbische en homo issues in Africa. In 2005 ontving zij de Tollman Award for the Visual Arts en in 2009 won zij de Casa Africa award voor de beste vrouwelijke fotograaf. Ook was haar werk in 2009 te zien tijdens de groepstentoonstelling Rebelle: Art and Feminism 1969-2009 in het Museum voor Moderne Kunst Arnhem. Muholi kaart met haar fotografie onderwerpen aan die worden ‘verdrongen’ in de maatschappij: seksueel geweld, hiv, homofobie en transseksualiteit. Zij wil bijdragen aan de positieve beeldvorming van de lesbische leefwereld, die van zwarte vrouwen in het bijzonder.
Marlene Dumas (Kaapstad, 1953) studeerde BA fine Art aan de Universiteit van Kaapstad en verliet Zuid-Afrika in 1976 om in Nederland verder te studeren aan de Ateliers ’63 in Haarlem. Tevens studeerde zij een jaar psychologie aan de Universiteit van Amsterdam. Inmiddels is zij internationaal erkend als één van de belangrijkste kunstenaars van deze tijd en is haar werk in verschillende belangrijke collecties van vooraanstaande musea opgenomen, waaronder de Saatchi Gallery en de Tate Gallery in Londen, het Centre Pompidou in Parijs, Museum of Modern Art (MOMA), New York en The Art Institute of Chicago. Haar werk is tevens ondergebracht bij diverse Nederlandse musea. Het MMKA verzameld haar werk sinds de jaren 80.
Dumas maakt collages, tekeningen, aquarellen en schilderijen en is bekend geworden door haar portretten en figuratieve werken. Ze werkt met afbeeldingen uit de media, persoonlijke snapshots en polaroids. Haar onderwerpen worden met een emotionele, intuïtieve lading trefzeker weergegeven.
Museum voor Moderne Kunst in Arnhem, Utrechtseweg 87, 6812 AA, Arnhem. http://www.mmkarnhem.nl/, T 026 3775300.
Open: di-vrij 10-17 uur, za-zo 11-17 uur.
Gesloten: 25 december, 1 januari en 30 april. Toegang tot 18 jaar gratis.