Introductie

Vormen van realisme is de kern van de verzameling van het Museum voor Moderne Kunst Arnhem en bestaat uit de deelcollecties:

• Voorlopers uit de periode 1890-1925

• Realistische stromingen uit de periode 1925-1960 (magisch realisme, nieuwe zakelijkheid, surrealisme, neorealisme, figuratief expressionisme en figuratief constructivisme)

• Vormen van Figuratie 1950-1990  (Nieuwe Figuratie, Nieuwe Haagse School enz.)

• Verbeeldende kunst 1985-heden

Daarnaast is er de collectie

• Moderne en hedendaagse toegepaste kunst en vormgeving (1900-heden)

Als rode draad in alle collecties staan ‘vormen van realisme’ centraal. Realisme als een pragmatisch werkbegrip, dat voortdurend van betekenis verandert. Realisme met een ‘kleine r’ voor de weergave van mensen, plaatsen en/of dingen in de beeldende kunst, als tegenovergestelde van l’art pour l’art en pure abstractie.

Tegelijkertijd heeft ieder kunstwerk zijn abstracte factoren en is de realiteit van de kunst een andere realiteit dan die van de natuur. In 1890 werd dit door Maurice Denis als volgt verwoord: ‘Bedenk dat een schilderij, voordat het een strijdros, een naakt of een anekdote voorstelt, in wezen een plat vlak is, bedekt met kleuren die op een bepaalde manier geordend zijn.’

Met deze ‘definitie van het neo-traditionalisme’ werd in feite het begin van de moderne kunst ingeluid, waarmee al enigszins duidelijk is geworden dat traditie en moderniteit elkaar niet hoeven uit te sluiten, zoals soms wordt gedacht. Het begrip realisme heeft daarbij voor het Museum voor Moderne Kunst Arnhem sterk te maken met de hedendaagse realiteit. Kunstenaars moeten zich verhouden tot het hier en nu, dat was toen het Gemeentemuseum Arnhem in 1920 werd geopend niet anders dan nu.